Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) 2 Ekim’de yayımladığı 2026 üçüncü çeyrek Banka Kredileri Eğilim Anketi, işletmelerin kredi talebindeki artışın güçlendiğini gösterdi. Bankaların genel değerlendirmesine göre işletme kredilerinde standartlar sıkılaşmaya devam etti, ancak sıkılaşmanın hızı azaldı.
7–18 Eylül 2026 tarihlerinde 16 bankaya uygulanan çalışma, üçüncü çeyreğe ilişkin değerlendirmeler ile son çeyreğe yönelik beklentileri bir araya getiriyor. Sonuçlar, katılımcı bankaların yanıtlarına dayanıyor; TCMB’nin tahminlerini yansıtmıyor.
KOBİ ve TL kredilerinde gevşeme
İşletme kredilerinin alt gruplarında farklı bir görünüm var. KOBİ’lere uygulanan kredi verme kriterlerinde sıkılaşma yerini sınırlı gevşemeye bırakırken, büyük işletmelerde sıkılaşma daha düşük hızla sürdü. Türk lirası kredilerde kriterler gevşedi; yabancı para kredilerde ise sıkılaşma zayıflayarak devam etti.
Kısa ve uzun vadeli kredilerin standartlarında da gevşeme bildirildi. Bununla birlikte, işletme kredilerinin koşul ve kurallarında kredi veya limit büyüklüğü ile teminat ihtiyacı bakımından sıkılık devam etti. Dolayısıyla standartlardaki değişim, finansmana erişimin bütün unsurlarında aynı yönde bir hareket olduğu anlamına gelmiyor.
Talebi borç yapılandırması ve işletme sermayesi destekledi
İşletme kredilerine talebin güçlenmesinde borcun yeniden yapılandırılması, stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacı öne çıktı. Artış hem KOBİ’lerde hem büyük işletmelerde, ayrıca TL ve yabancı para cinsi kredilerde güç kazandı.
Anket, bankaların talebin yönüne ilişkin gözlemlerini ölçüyor. Bu bulgular, kullandırılan kredi tutarının artış oranı olarak okunmamalı.
Son çeyrekte standartlarda gevşeme bekleniyor
Bankalar, 2026’nın dördüncü çeyreğinde işletme kredilerinin genel standartlarında sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakmasını ve kredi talebindeki artışın sürmesini bekliyor. KOBİ ve TL kredilerindeki gevşemenin güçlenmesi de beklentiler arasında.
Fonlama tarafında üçüncü çeyrekte yurt içi koşullar gevşedi. Yurt dışı fonlamada sıkılaşma hafiflese de devam etti. Bankaların son çeyrek beklentisi, yurt içinde gevşemenin, yurt dışında ise sıkılaşmanın sürmesi yönünde. Bu beklentiler, gerçekleşmiş sonuç veya kredi faizi taahhüdü niteliği taşımıyor.
Konut kredilerinde sıkılık arttı
Bireysel kredilerde konut kredisi standartları daha fazla sıkılaşırken talepteki düşüş sürdü. Taşıt kredilerinin standartları büyük ölçüde değişmedi; talepteki azalış yavaşladı. Diğer bireysel kredilerde ise sınırlı talep düşüşünün yerini sınırlı artış aldı.
Anketin saha çalışması, TCMB’nin 1 Ekim’de açıkladığı KOBİ kredilerinde büyüme sınırını yüzde 5’e çıkaran düzenlemeden önce tamamlandı. Bu nedenle üçüncü çeyrek yanıtları, söz konusu kararın etkisini ölçen veriler olarak değerlendirilemez.
